قصیده­ ی سمنانی ووفوری گویشوری فراوانی گویشوران

سمنی قصیدا

(قصیده­ ی سمنانی)

ووفوری گویشوری!! (فراوانی گویشوران!!)

جعفر سیّد

1/ اگه اِن زفونه زَندَه و حاضر

نِدِرچش مُدّعایی قدیم اِندر

2/ ای نسلی پی به نسلی بِرِسه­ چی

شِفاهی تاریخی دِربیت بُووِر

3/ بلا نسبت به سمنی شناسی

کو شعری باچیشون اِن ور و اون ور،-

4/ دو، هیره سالِه هرجا ، هر کی مینون

مایه خوشتونه: «سمنی گویشور»!

5/ حکیمی طوسی، فردوسی، ندرچی

اِنجور پزی کو: مو شعری بیچن سر!

6/ نِوات سعدی: «گویشورون» همه جا

نِواچی حافظی: «اَیون سخنور»

7/ چه خبر کرچی­شون با ادعایی؟!

وَچِه­ کی، بی­ بی­ یَه و چاق و لاغر !

8/ رئیس و دکتر و لوتی، مهندس

دارن هر جا اگه هِرهِر و کِرکِر،-

9/ کلاسی مارزن و افاده دارن

بتُرِّه چی زفون، موکویه لَپ­پِر

10/ جِنی سَری جویین، هر کیژه مَلِه

گیابیت، کارشناسی­ یَن شناور

11/ زیوره، زینته، کبرا، خدیجا

صنمبره، گویشوره ته خاطر:

12/ (- بِنی دِنبال نَکا، بَتِّژ ننه جّان،

تو گویشور نبیچه چِره اختر؟!)

13/ بربینین، بدوژین و تِکِه کرین

مِنِوایین چِره خوشتونه آخِر،-

14/ چاهار سمن شناسی دیر و نزدیک

ممکِنَه ایَ­ یَه رو بَبین داور! ...

15/ تیی واژاری رَوُون­تری مِشنا

گویشورتری یَه کاسب و تاجر

16/ مِگه سابق گویشوری دبیچن؟

زفون نَچِرخِچی اون قدیم اندِر؟!

17/ مگی وارزی وِلَه خوشتره وا شو

غنچه­ کی مِراشین؟، ای تازَه وَزیِر؟

18/ تو ما وَرِه واری لال بیچی «گویش» ؟

مِگه ژو بنجی و حکاتی اِور؟!

19/ کی بِدیچی آدم سوآر بو وَرَه؟

زورکی بو، خرهم مِروِنِه هیوِر!

20/ قناری­کی صدایی سازی دارن

نِساچی اِن جوری سازی چلنگر؟

21/ اگه زحمت بِچَه خیر بنی ، اما

اسه چِره خوشتون دست گیچَه خِنجِر؟

22/ رویِه نَه «پیشته» باچَه ما هماره :

«پلنگی خَفَه کِرچَن» ای قلندِر؟

23/ سوآر بیچه خره ، هه کَه و بَشه

ته نَبو، آستکی بنین نیم ور

24/ ببو پَشتی خروسی واری تاریخ

ممونه سمنی گنج و جواهر

اسفند ماه 1392

ترجمه:

(1) :

اگر این گویش سمنانی زنده و تازه مانده است/ از زمان قدیم مدعی و طلبکاری نداشته است.

(2) :

از یک نسل به نسل دیگر رسیده است/ این تاریخ شفاهی را باور داشته باش.

(3) :

بلا نسبت به سمنان شناسان/ اینجا و آنجا شعر گفته­ اند،-

(4) :

دو، سه سال است هرجا هر که را می­ بینم/ به خودش می­ گوید: «گویشور سمنان»

(5) :

حکیم طوس فردوسی چنین پز و ادعایی نداشته است/ که شعر من از همه برتر است.

(6) :

سعدی در همه جا نگفت: «من گویشورم»/ نگفته است حافظ: «من سخنور هستم»

(7) :

با ادعای خود چه سر و صدایی ایجاد کرده ­اند/ از کودکان و بی ­بی و چاق و لاغر!

(8) :

از رئیس و پزشک تا لوتی و مهندس/اگر هر جا با هم می­ گویند و می­ خندند،-

(9) :

برای خودشان کلاس می­ گذارند و افاده دارند/ زبان، فَوران کرده و از ظرف لب­ریز می ­شود.

(10) :

زنان کنار جوی آب، در هر کوچه و محله/ اگر بخواهی کارشناسان شناور هستند:

(11) :

زیور، زینت،کبرا، خدیجه/ صنمبر به خاطر تو گویشورند.

(12) :

(مواظب باش عقب نمانی مادر جان/ اختر تو چرا گویشور نشدی؟)

(13) :

قیچی کنید، بدوزید و پاره کنید/آخر چرا به خود نمی ­گویید،-

(14) :

چهار سمنان شناس دور و نزدیک/ ممکن است یک روز داوری کنند.

(15) :

درون بازار لحن سمنانی را روان­تر می ­شنوی/ کاسب و تاجر گویشورترند.

(16) :

مگر در گذشته پدیده ای به نام گویشوران داشته ­ایم/ آیا از زمان قدیم زبان ما نچرخیده است؟

(17) :

باید بگذاری گل خودش باز شود/ درون غنچه ها را می­ کاوی؟ ای تازه کشاورز؟

(18) :

تو می ­گویی «گویش: مانند برّه لال است/ می­ خواهی او را بکشانی و به حرف بیاوری؟1

(19) :

چه کسی دیده است انسان سوار بره شود؟/ اگر انسان باقلدری سوار الاغ هم باشد، اورا به پایین می­ اندازد.

(20) :

قناری­ های کوچک صدای موسقی دارند/ هیچ آهنگر و چلنگری چنین سازی را نساخته است.

(21) :

اگر زحمت کشیده ­ای خیر ببینی اما/ حالا چرا خنجر بر دست گرفته ­ای؟

(22) :

به گربه گفته ­ای: «پیشته!» اما به ما می­ گویی:/ «پلنگ را خفه کرده­ ام» ای قلندر!

(23) :

بر خر مراد اگر نشسته ­ای بران و برو/ بدان که گفته ­اند اگر الاغ تو نیست باید کج بر آن بنشینی.

(24)

اگر تاریخ مانند پشت خروس متغیر و رنگ به رنگ وگوناگون شود/ گویش سمنانی مانند گنج و جواهر باقی می ­ماند.